Evet — mevcut bir borç veya ödeme hakkında, tanıtım içermeyen bir hatırlatma SMS’i Türkiye’de önceden ticari ileti onayı alınmadan gönderilebilir ve İYS üzerinden kontrol edilmez. Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik, tahsilat ve borç hatırlatma bildirimlerini onay gerektirmeyen iletiler arasında sayar; ancak bu iletilerde hiçbir mal veya hizmetin tanıtımı yapılamaz. Telefon numarasını hangi amaçla kullandığınızı müşterinize KVKK kapsamında bildirmek ve kuralları uygulamak, mesajı gönderen işletmenin sorumluluğudur.
Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi durumunuz için bir avukata danışın. Mevzuat değişebilir; güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edin.
Sorumluluk kimde?
Hatırlatmayı alan kişi sizin müşterinizdir ve onunla aranızdaki ilişki sizindir. RemindCash gibi bir yazılım, hatırlatmaları sizin adınıza ve sizin talimatınızla gönderen bir araçtır; KVKK açısından müşterinizin verileri için veri sorumlusu siz, yazılım sağlayıcı ise veri işleyendir. Bu nedenle:
- Müşterinizin telefon numarasını almak ve bu numarayı ödeme hatırlatması için kullanacağınızı bildirmek,
- Mesajların içeriğinin hukuka uygun olması,
- Müşteri artık mesaj almak istemediğini söylediğinde buna uymak
sizin yükümlülüğünüzdür. En temiz yol, bunu baştan müşterinizle kararlaştırmaktır: sözleşmenize, teklifinize veya fatura koşullarınıza “Ödeme hatırlatmaları e-posta ve SMS ile gönderilebilir” gibi bir cümle ekleyin.
İzin (onay) gerekir mi?
Pazarlama amaçlı SMS’ler için alıcının önceden onayı gerekir. Ödeme hatırlatmaları ise farklıdır. Yönetmeliğin 6. maddesine göre, devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık ile tahsilat ve borç hatırlatma gibi durumlara ilişkin bildirimler için önceden onay alınmaz — ancak bu iletilerde mal veya hizmet tanıtımı yapılamaz.
Pratikte bunun anlamı:
| Mesaj | Onay gerekir mi? |
|---|---|
| “2.450 TL tutarındaki 1042 no’lu faturanızın vadesi 15 Ekim’dir.” | Hayır — borç hatırlatma |
| “Faturanızın vadesi geçti, ödeme bağlantısı: …” | Hayır — borç hatırlatma |
| “Faturanızın vadesi yaklaşıyor. Bu ay yeni paketimizde %20 indirim var!” | Evet — tanıtım içerdiği için ticari ileti olur |
| Ödemesi olmayan veya ilişkiniz bitmiş birine kampanya duyurusu | Evet |
Hatırlatma mesajına tek bir kampanya cümlesi eklemek, mesajı izin gerektiren bir ticari iletiye dönüştürebilir. Hatırlatmaları yalnızca ödemeyle ilgili tutun.
İYS kaydı gerekir mi?
İleti Yönetim Sistemi (İYS), ticari elektronik ileti onaylarının ve retlerinin tutulduğu sistemdir. Yönetmelik, borç hatırlatma gibi onay gerektirmeyen bilgilendirme iletilerinin İYS üzerinden kontrol edilmeyeceğini açıkça belirtir. Yani yalnızca ödeme hatırlatması gönderiyorsanız mesajlar İYS kontrolüne takılmaz. Aynı numaralara pazarlama mesajı da gönderiyorsanız, o mesajlar için İYS kuralları ayrıca geçerlidir.
SMS’in kendisi ise bir SMS sağlayıcısı üzerinden, kayıtlı bir gönderici adıyla (başlık) gider; gönderici adı kayıt kuralları sağlayıcıya ve operatörlere göre değişir.
KVKK ne diyor?
Bir müşterinin telefon numarasını, aranızdaki sözleşmenin ifası — örneğin bir faturanın ödenmesi — için kullanmak genellikle KVKK’nın 5/2-c maddesindeki “sözleşmenin ifası” sebebine dayanır; bunun için ayrıca açık rıza gerekmez. Yine de:
- Aydınlatma yükümlülüğü sizdedir: müşterinize numarasını hangi amaçla kullandığınızı ve kimlerle (örneğin SMS sağlayıcısı) paylaştığınızı bildirin.
- Yalnızca gerekeni kullanın: hatırlatma için ad, tutar, vade ve fatura numarası yeterlidir.
- Üçüncü kişilere borç bilgisi göndermeyin; mesaj yalnızca borçlu kişiye gitmelidir.
Uyumlu bir ödeme hatırlatma SMS’i
- Kim olduğunuzu açıkça yazın: işletme adınız mesajın başında veya gönderici adında görünsün.
- Tutarı, vadeyi ve fatura numarasını belirtin.
- Bir ödeme yolu veya iletişim bilgisi verin.
- Kampanya, indirim veya yeni ürün duyurusu eklemeyin.
- Tehdit, utandırma veya baskı içeren ifadeler kullanmayın; ölçülü ve kibar olun.
- Makul saatlerde, müşterinizin saat diliminde gönderin.
- Müşteri itiraz ederse veya mesaj almak istemediğini söylerse hatırlatmaları durdurun.
Kopyalanmaya hazır, kısa örnekler ödeme hatırlatma mesajı şablonlarında.
RemindCash bu kurallara nasıl yardımcı olur?
RemindCash, hatırlatmaları işletmenizin adıyla, onayladığınız şablonlarla ve belirlediğiniz gönderim saatleri içinde gönderir; ödendi, duraklatıldı veya itiraz edildi olarak işaretlenen alacaklar için hatırlatmalar durur. E-posta için izin ve ret durumu her müşteride kayıtlıdır; reddeden kişilere gönderim yapılmaz.
SMS ve WhatsApp henüz açık değildir. Bu kanallar ön ödemeli kredilerle çalışacak ve ülke bazında, kayıtlı bir gönderici kimliği doğrulandıktan sonra açılacaktır; ret ve itiraz eden kişilere gönderim yapılmaması kuralı bu kanallarda da geçerli olacaktır. Müşterilerinizle hatırlatma konusunda anlaşmak ve onları bilgilendirmek ise her zaman sizin sorumluluğunuzdadır.
Kaynaklar
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik, madde 6 (onay gerektirmeyen durumlar) ve madde 9 (ret hakkı)
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu — 6698 sayılı Kanun, madde 5 ve 10
- İleti Yönetim Sistemi (İYS)